Emeklilik

Engelliler Erken Emekli Olabilirler Mi?

Engelli vatandaşlar yaş sınırını doldurmadan emekli olabilirler. Bunun için doğuştan engeli olan kişilerin belirli iş gününün doldurmaları gerekmektedir. Bu işleyiş engelli emekliliği şeklinde isimlendirilmektedir. Yasaya göre;

  • % 50 ilâ % 59 arasında engellilik raporu olan sigortalılar, en az 16 yıl 4.320 gündem beri sigortalı olmaları,
  • % 40 ilâ % 49 arasında engellilik raporu olan sigortalılar, en az 18 yıl, 4.680 günden beri sigortalı olmaları gerekmektedir.

engelliler nasıl emekli olur

Engelli Emekliliğinden Kimler Yararlanabilir?

Engelli kişilerin erken emeklilikten faydalanabilmeleri için engellilik oranının en az %40 olması gerekiyor. Aynı zamanda bu kişinin SKK’lı ve memur çalışan olması gerekiyor. Bu şekilde kişi, vergi indiriminden yararlanarak erken emeklilik imkanına kavuşmuş oluyor. 2008 yılında bu hak Bağkurlu engelli vatandaşlara da tanınmıştır.

 

Engelli Kişinin Emekli Olmak İçin Çalışması Gereken Gün Sayısı

Engelli bireyin erken emeklilik için doldurması gereken sigortalılık günü sayısı 15 ile 20 yıl arasıdır. Prim gün sayısı ise 3600 ile 4400 gün arasıdır.

 

Engeli olan çalışanlar 1 Ekim 2008’de ve sonrasında yaş sınırına bakılmaksızın emekli olabilmektedirler. Fakat çalışma gücündeki kayıp oranına göre doldurmaları gereken gün sayısı değişmektedir.

  • Engellilik oranı %40 ve %49 arasında olan kişiler 18 yıl çalışmalı ve 4680 gün prim ödemelidir.
  • Çalışma gücünde %50-59 arası kayıp olan kişiler 16 yıl çalışıp 4320 gün prim yatırmalıdır.
  • Engellilik oranı %60 ve üzeri olan kişiler 15 yıl çalışıp 3960 günlük prim ödemesi yapmalıdır.

 

Erken Emeklilik İçin İzlemeniz Gereken Adımlar

Yaş sınırından önce emekli olmak isteyen kişinin yapması gereken prosedürlerin başında vergi indirimi almaktır. Bunun için defterdarlık ya da vergi dairelerine başvurmak gerekmektedir.

 

Yaş süresi dolmadan emekli olmak isteyen engelli vatandaşların başvuru için toplaması gereken belgeler şunlardır:

  • Kimlik belgesi
  • Emeklilik tahsis ve talep formu
  • Vukuatlı nüfus kayıt örneği
  • Sigortalı hesap fişi (bordrosu henüz kuruma verilmemiş çalışılan iş saatlerini gösterir)
  • Dilekçe
  • İşyerinizden alınan, sigortalı çalışıldığına dair belge
  • Hastaneden alınacak olan engellilik derecesi raporu

Engelli emekliliği başvurusunda ihtiyacınız olacak olan engellilik raporu için vergi dairesi sizi bir hastaneye yönlendirecek ve raporunuz o hastanede hazırlanacaktır.

 

Bağkur’da Erken Engelli Emekliliği

Bağkur’lu olup iş gücü kaybı yaşayan kişiler de erken emekli olabilmektedir. 1 Ekim 2008’de yapılan yasal değişiklikler doğrultusunda Bağkur-4B sigortalı olup engeli olan kişiler de erken emekli olabilmektedir. Bu yasaya göre, %60 ve üzeri engeli olan kişiler bu sürece başvurabilirler. Buna ek olarak;

  • %60 engeli olan kişilerin 15 yıl 3960 gün
  • %50-%59 engeli olan bireylerin 16 yıl 4320 gün
  • %40-%49 arasında engeli olan kişilerin ise 18 yıl 4680 günü doldurmuş olmaları gerekmektedir.

 

İşe Giriş Tarihine Göre Engelli Emeklilik Koşulları

Engelli vatandaşların işe başlama günlerine göre emeklilik şartları değişmektedir. 1 Ekim 2008 tarihinden sonra 4C kapsamında iş hayatına giren ve çalışmaya başlamadan %60 engellilik oranına sahip kişiler 15 yıl 3960 gün ile emekliliğe hak kazanırlar.

 

Yine çalışmaya başlamadan %60 ve daha fazla oranda engellilik raporu bulunan 4A’lı kişilerin işe girdikleri güne göre prim sayıları aşağıdaki gibidir;

  • 1 Ekim-31 Aralık 2008 tarihleri arasında işe girenlerin prim sayısı 3700,
  • 2009 yılında işe girenlerin 3800
  • 2010 yılında işe başlayanların 3900
  • 1 Ocak 2011 tarihinden sonra işe girenlerin 3960 gündür.

 

Çalışmaya Başladıktan Sonra Engeli Olan Kişinin Prim Gün Sayısı Nedir?

İş hayatına girdikten sonraki tarihlerde çalışma gücünde kayıp olan kişinin tamamlaması gereken gün sayısı engellilik oranına göre değişmektedir.

 

Sigortalı çalışmaya başladıktan sonra engeli olan kişinin iş gücü kaybı;

  • %50-59 arasında ise 16 yıl sigorta, 4320 gün prim,
  • %40-49 arasında ise 18 yıl sigorta, 4680 gün primdir.

 

SSK’ya Bağlı Vatandaşların Engelli Emekliliği

engelli emekli olma şartları

İş gücü kaybı yaşayan SSK’lı bireylerin emekli olma hakkı, 1 Ekim 2008’den önce işe girdiler ve işe girmeden önce engelli raporuna sahip iseler 15 yıl sigorta ve 3600 günlük prim ile gerçekleşmektedir.

 

Yine aynı tarihte işe giren, fakat işe girmeden önce engelli raporu bulunmayan kişilerin prim gün sayısı rapor oranı ve işe giriş tarihine göre hesaplanır. 5 Ağustos 1991’den önce işe giren ve engellilik oranı %40 ve üzeri olan kişiler 15 yıl sigorta, 3600 prim günü ile emekliliğe hak kazanır.

 

Engellilik oranı %80 ve üzeri olan kişilerin işe giriş tarihlerine bakılmaz. 15 yıl sigorta, 3600 prim günü ile emekli olabilirler. 1 Ekim 2008’den önce işe giren kişilerin, aynı zamanda, vergi indiriminde yararlanıyor olmaları gerekir. Bunun için izlenecek adımlar şu şekildedir:

  • Bir iş yerinde çalışıyor olmak
  • En az %40 oranında engel raporu bulunması
  • Vergi indirim belgesi almak

 

Engelli Devlet Memurlarına Erken Emeklilik Fırsatı

İş gücü kaybı yaşayan devlet memurlarının da erken emekli olma şansı bulunmaktadır. Kişi memur olmadan önce en az %40 engelli raporuna sahipse memur olarak 5400 günü tamamladığında emekli olabilir.

 

Eğer, çalışmaya başladıktan sonra iş gücü kaybı yaşandı ise kayıp oranına göre iş gücü belirlenmektedir;

  • Kayıp oranı %50-59 arasında ise en az 5760,
  • Kayıp oranı %40-49 arasında ise en az 6480 günü tamamlamalıdır.

 

Ekim 2008’den Sonra İşe Girenlerin Engelli Emekliliği

İşe başlama tarihleri 1 Ekim 2008’den sonra olan iş gücü kaybı yaşayan bireylerin emekliliği 4C kapsamındadır. Bu kapsama SKK ve Bağkur dahil edilmektedir.

 

Sigortalı olarak çalışmaya başlamadan en az %60 engelli raporuna sahip kişiler 15 yıl sigorta ve 3960 prim gününü tamamlayarak maaşa bağlanabilirler.

 

Aynı şartlara sahip fakat 4A’ya bağlı engelli bireylerin ise prim gün sayısı işe giriş tarihlerine göre belirlenir.

 

  • 1 Ekim-31 Aralık 2008 tarihleri arasında işe girenlerin prim sayısı 3700,
  • 2009 yılında işe girenlerin 3800
  • 2010 yılında işe başlayanların 3900
  • 1 Ocak 2011 tarihinden sonra işe girenlerin 3960 gündür.

Prim gün sayısı bakımından kademeli geçiş kuralları ise şu şekildedir:

 

Sigortalı olarak ne zaman, iş hayatına başlama tarihinden önce ya da sonra, iş gücü kaybı yaşadığı önemsenmeksizin engelli raporu %50-59 arasında olanlar 16 yıl sigorta ve 4320 prim gününü tamamlamalıdır. Engelli oranı %40-49 olan kişilerin ise 18 yıl sigorta, 4680 prim gününü tamamlamaları gerekmektedir.

 

Engelli Kişilerin Vergi İndirimi

İş gücü kaybı yaşayan bireylerin vergi indirimi işe giriş tarihi ve engellilik oranına göre belirlenir. Kişinin, eğer işe ilk girişlerinden önce engeli bulunuyorsa malulen emekli sayılmaz. Buna bağlı olarak da vergi indiriminden yararlanarak erken emekli olabilir.

 

İşe girdikten sonra iş gücünde düşüş yaşayan ve bu düşüşü kurul raporu ile tasdik ettiren kişi malulen emekli olabilir. Buna ek olarak vergi indiriminden yararlanarak da emekli olabilir.

 

Engelli emekliliği hususunda vergi indirimi iş gücünü kaybetme oranına göre belirlenir.

  • İş gücünün %80’ini kaybeden birinci derece engelli kişilere 1200 TL,
  • İş gücünün %60’ını kaybeden ikinci derece engelli kişilere 650 TL,
  • İş gücünün %40’ını kaybeden üçüncü derece engelli kişilere 290 TL vergi indirimi yapılmaktadır.

 

Bu vergi indirimi sonucunda birinci derece engelli bireylerin yıllık vergi avantajı 2.160 TL, ikinci derece engelli vergi avantajı 1.170 TL ve üçüncü derece engellilerin vergi avantajı olur.

Engelli Raporu Alımı

Engelli Hakları Nelerdir?

Engelli Maaşı Alma Şartları Nelerdir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir